Categorie├źn
General

Etymologie (3)

En wederom weer een aantal mooie woorden. Tijdens het kerstdiner had ik al vaag de oorsprong van de namen van de maanden aangehaald, maar nu toch nog ff uitgezocht. Toch wel interessant:

Kalender komt van calendae, de eerste periode van de Romeinen van hun (maan)maand. De opperpriester (Pontifex) nam de nieuwe maansikkel waar en deelde dat mee aan een samengeroepen comité. (calare = samenroepen)

Julius Caesar liet zich door de Egyptenaren inspireren en deelde hun zonnekalender opnieuw in. De 5 dagen die de Egyptenaren overhielden van hun 12 x 30 dagen verdeelde hij om en om over de maanden.

Maart, evenals Fr. mardi (dinsdag) genoemd naar de oorlogsgod Mars, was de eerste maand en kreeg er een dag bij, evenals mei enz. Juli, gewijd aan Julius Caesar, heette eerst Quintilis (5e maand). Februari als laatste maand kreeg het restje van 29 dagen. Februari betekent reinigingsmaand. De Romeinen vierden hun Lupercalia, reinigings- en vruchtbaarheidsfeesten ter ere van de wolfsgod Lupercus. De Germanen hadden een ontuchtig vrouwen- en vruchtbaarheidsfeest dat door de Latijnsprekende geestelijkheid Spurcalia werd genoemd (spurcus=smerig). Van dit woord is ‘sprokkelmaand’ een volksetymologische vervorming.
Augustus was de toenaam – oorspronkelijk de eretitel ‘de verhevene’ – van de eerste Romeinse keizer, Gaius Julius Caesar Octavianus, die leefde van 63 voor Christus tot 14 na Christus. Hij ontving deze titel in 27 voor Christus en noemde’ zich vanaf dat moment Caesar Augustus. In 8 voor Christus stemde Augustus erin toe dat de maand Sextilis (6e maand), waarin hij consul was geworden, naar hem vernoemd werd. Omdat hij vond dat deze maand niet korter mocht zijn dan juli, liet hij februari nog een dag inleveren. September was dus de 7e maand (septem = 7, octo = 8, novem = 9) en december was de 10e (vgl decimeter). Augustus zou eigenlijk dus oktober moeten heten!

Het woord oogst is een vervorming van de Latijnse maandnaam Augustus, de maand waarin geoogst wordt. Augustus heeft de oude Middelnederlandse benaming arentmaent ‘oogstmaand’ verdrongen. Wij hebben nu geen woord meer dat qua vorm verwant is met het Duitse Ernte ‘oogst’ en het Engelse to earn ‘verdienen’.
Schrikkeljaarschrikken betekende oorspronkelijk springen. is ermee verwant (Engels: leapyear)

Woensdag genoemd naar de Germaanse God Wodan
Donderdag genoemd naar de Germaanse God van de donder Donar
Vrijdag genoemd naar de Germaanse godin van de liefde Frija; de Fransen noemen de dag naar de Latijnse godin Venus (vendredi)
Zaterdag is genoemd naar Saturnus, de Romeinse God van de Landbouw (Engels: Saturday)

En wederom is de bron van deze wijsheid de volgende site: Etymologie-site

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *